
Beeld: Persoonlijk
Zwanger worden? Deze 5 stappen slaan veel stellen onbewust over
Je stopt met anticonceptie en gaat ervan uit dat de zwangerschap nu ieder moment kan komen. Bij veel stellen lukt dat ook gewoon. Maar is “het lukt toch wel” hetzelfde als “het lukt op de best mogelijke manier”? Wat veel mensen niet weten, is dat je je lichaam al zo’n drie maanden vóór de bevruchting kunt voorbereiden op een gezonde zwangerschap. Met een paar keuzes rondom voeding, leefstijl en stress leg je de basis voor jezelf en je toekomstige kindje.
Waarom is een goede voorbereiding op een zwangerschap belangrijk?
“We bereiden ons langer voor op het kopen van een huis of huwelijk dan op een zwangerschap.”
Een ei- en zaadcel hebben ongeveer 90 dagen nodig om volledig te rijpen. Je voedings- en leefstijlkeuzes kunnen daar een positieve invloed op hebben. Dat betekent dat de kwaliteit van de cel die straks bevrucht wordt, eigenlijk al wordt bepaald in de maanden vóór een positieve zwangerschapstest.
Je hoort tegenwoordig steeds vaker over de eerste duizend dagen van een kind: de periode vanaf de conceptie tot het tweede levensjaar, die zo bepalend is voor de ontwikkeling. Wat minder mensen weten, is dat die voorbereiding eigenlijk al begint tijdens de rijping van de eicel en zaadcel.
Ik begeleid stellen met een kinderwens die zich bewust willen voorbereiden op een zwangerschap. Veel van hen hebben al een kind en willen deze keer met meer kennis en rust aan een volgende zwangerschap beginnen. En dat geldt niet alleen voor de vrouw. Ook de gezondheid van de partner speelt een belangrijke rol. In dit artikel bespreek ik vijf stappen waarmee je vandaag al kunt beginnen.
Waarom is stress zo belangrijk bij een kinderwens?
Stress is een van de meest onderschatte factoren bij een kinderwens. We hebben twee soorten stress: chronische stress die eigenlijk altijd aanwezig is, en gezonde, tijdelijke stress, zoals moeten rennen om je bus te halen. Een beetje stress hoeft geen probleem te geven. Zolang we maar weten hoe we ook weer gas terug kunnen nemen. Constant op het gaspedaal staan vindt ons stresssysteem niet zo fijn. En laat dat systeem nou precies haaks staan op onze schildklier én ons voortplantingssysteem.
Cortisol, ons stresshormoon, wordt aangemaakt in de bijnieren. Diezelfde bijnieren maken onder andere ook progesteron aan; een hormoon dat onmisbaar is voor onze voortplanting. Moeten je bijnieren constant cortisol aanmaken, dan krijgt dat voorrang op de rest. Dat kan betekenen dat de schildklier minder goed gaat functioneren en uiteindelijk ook je geslachtshormonen het zwaar krijgen. Waardoor voortplanting simpelweg niet meer als prioriteit wordt gezien. Stress = overleven, en stress krijgt van je lijf altijd voorrang.
Het eerste wat helpt, is bewustwording. Mentale stress, denk aan werkdruk, piekeren of spanning in een relatie, herken je vaak nog wel. Lichamelijke stress is lastiger te traceren, want die komt van binnenuit. Een schommelende bloedsuikerspiegel is daar een mooi voorbeeld van: dat voelt niet als “stress”, maar je lijf moet er wel degelijk cortisol voor aanmaken om dat weer recht te trekken.
Een oefening die je dagelijks kunt toepassen: ga 10 minuten liggen met je benen omhoog tegen de muur of het hoofdeinde van je bed. Leg je telefoon weg en zorg dat er geen scherm binnen handbereik is, want juist die prikkels houden je zenuwstelsel actief. Deze houding kalmeert je zenuwstelsel vrij snel en kan al enorm helpen. Er is niet één oefening die voor iedereen werkt dus kijk vooral samen wat voor jullie het beste voelt. Twijfel je waar jouw stress vandaan komt of is het chronisch? Onderzoek dat gerust, eventueel met hulp. Je hoeft het niet alleen te doen!
Waarom is darmgezondheid belangrijk als je zwanger wilt worden?
Laten we starten bij de spijsvertering. Wat ik veel zie bij cliënten is dat de spijsvertering niet naar behoren werkt, en dit gaat vaak gepaard met vervelende klachten: een opgeblazen buik, winderigheid, een gekke onverklaarbare uitslag en hormonale schommelingen. De eerste stap die je kunt zetten om je spijsvertering te verbeteren is beter kauwen op je eten. Denk aan 15 tot 20 keer per hap. In je mond worden namelijk al spijsverteringsenzymen aangemaakt die ervoor zorgen dat het hele proces daarna optimaal kan verlopen.
Ook chronische stress kan je spijsvertering flink in de weg zitten. Merk je dat je gestrest bent op het moment dat je gaat eten? Doe dan eerst een korte ademoefening voordat je begint en breng je systeem tot rust. Anders wordt je gezonde maaltijd niet goed opgenomen en dat is zo zonde!
Een goed werkende spijsvertering en darmgezondheid zorgen ervoor dat je voedingsstoffen, vitamines en mineralen optimaal kunt opnemen, ook uit supplementen. Voordat je aan supplementen begint, is het dus de moeite waard om eerst naar je spijsvertering te kijken anders heb je al gauw erg dure poep! Twijfel je aan je darmgezondheid? Je mag me daar altijd over benaderen.
Waarom is minder alcohol drinken belangrijk voor de vruchtbaarheid?
Elke keer dat je iets alcoholisch drinkt, moet je lever aan de bak. En je lever doet zoveel meer dan alleen ontgiften: het is je chemische fabriek en speelt ook een sleutelrol bij het omzetten van de schildklierhormoon en de afbraak van vrouwelijke hormonen. Alles in je lijf werkt samen en een overbelaste lever kan die hormoonbalans behoorlijk in de weg zitten.
Minderen of stoppen met alcohol geeft je lever de ruimte om die taken weer optimaal op te pakken, wat weer bijdraagt aan een goede spijsvertering en soepel werkende darmen. En dit geldt niet alleen voor haar: ook bij mannen heeft alcohol een aantoonbaar effect op de zaadkwaliteit.
Welke voeding ondersteunt een zwangerschap?
Mijn cliënten weten hoe erg ik zit op goede voeding die écht voedt in plaats van vult. Niks hoeft perfect. Houd de 80/20-regel aan en dan zit je al goed. De methode waar ik mee werk is eten volgens de cyclus fasen. Hierbij is al rekening gehouden met alle hormonen die hun dans uitvoeren gedurende je cyclus. Zo eet je in defolliculaire en ovulatiefase van nature lichter dan in de luteale fase en tijdens je menstruatie.
Ik werk daarbij met een voedingstabel als houvast, maar blijf het benadrukken: je lichaam is leidend, niet het schema. Zodra een schema de baas wordt, verandert het al snel in een dieet, en dat is precies niet de bedoeling. Het doel is een leefstijl die je vast kunt houden, ook ná de zwangerschap. Fijn extraatje, dit is geen aparte “kinderwens-voeding” die alleen voor jou geldt. Het hele gezin kan gewoon mee eten. Ik krijg vaak lovende feedback van partners van cliënten over de recepten!
Welke supplementen heb je nodig bij een kinderwens?
Supplementen zie ik altijd als bijzaak, niet als hoofdzaak. Eerst kijk ik naar de huidige situatie en hoe dat met voeding kan worden opgelost en pas daarna naar supplementen. Toch raad ik bij het voorbereiden op een zwangerschap wel altijd een aantal basis supplementen aan, afgestemd op de fase waar een stel of vrouw in zit. Op mijn instagram deel ik meer hierover.
En dit geldt niet alleen voor haar. De man kan zich net zo goed voorbereiden met supplementen, met een advies dat past bij zijn eigen situatie en behoeften. Mannen worden in kinderwens trajecten nog te vaak vergeten terwijl hun aandeel in de vruchtbaarheid net zo groot is als dat van haar. Hij kan immers elke dag een vrouw bevruchten, waar een vrouw maximaal een paar dagen per maand vruchtbaar is.
Klein begin, groot verschil
Je hoeft niet alles in één keer om te gooien. Begin bij wat haalbaar is, bijv. 10 minuten per dag je benen tegen de muur, een glaasje minder, een paar bewuste keuzes rondom je cyclus, een supplement erbij. Elke stap die je nu zet draagt bij aan de kwaliteit van de cellen die straks samen een nieuw leven vormen.
Het voorbereiden op een zwangerschap zal niet voor iedereen makkelijk zelf uit te voeren zijn, en dat hoeft ook niet. Ik geloof erin dat hoe eerder we ons voorbereiden, hoe minder stress het ons geeft wanneer het daadwerkelijk zover is. De kennis die het je geeft over je lichaam en de werking van onze geslachtsorganen is iets wat we mogen koesteren.
Volg me op Instagram voor meer tips en verhalen over het optimaliseren van de vruchtbaarheid en cyclus.
Opgebiecht: deze gedachte als moeder van een zoon met autisme bezorgt me nog steeds schuldgevoel
Deel jouw verhaal
Vertel jouw verhaal, en vind herkenning en verbinding bij andere ouders. Alles is welkom, hoe klein of groot ook. Vul de vragenlijst in en wie weet staat jouw verhaal binnenkort op Mamaplaats!
Waarom veel moeders pas maanden na de bevalling vastlopen
Oververhitting bij kinderen: deze zomerse SEH-les vergeet ik als verpleegkundige nooit meer
Matrescentie: waarom zoveel moeders zichzelf na de bevalling even kwijtraken
Reacties
Heb jij hier iets over te zeggen? Deel het hieronder.