Beeld: Canva
DE nieuwe aflevering van BOOS zorgt voor veel discussie bij ouders, maar ook bij onderwijsorganisaties en leerplichtambtenaren. In de uitzending vertellen twee jonge vrouwen over hun jeugd zonder school. Deze verhalen zetten nu opnieuw druk op een de regeling rondom thuisonderwijs in Nederland.
“Kinderen kunnen jarenlang thuiszitten zonder controle”
In Nederland hoeven sommige kinderen niet naar school als ouders een vrijstelling aanvragen vanwege hun geloof of levensovertuiging. Officieel moeten ouders dan zelf zorgen voor onderwijs en ontwikkeling. Maar volgens het Nederlands Jeugdinstituut is daar in de praktijk bijna geen controle op. Volgens cijfers gaat het inmiddels om bijna 2.500 kinderen die op deze manier thuis onderwijs krijgen.
In de BOOS-aflevering zien we Paula en Ehlana, die allebei thuisonderwijs hebben gehad. Zij groeiden allebei op met zo’n vrijstelling en zeggen dat niemand controleerde of het goed met hen ging. Paula vertelt zelfs dat ze vanaf haar veertiende helemaal geen les meer kreeg. Volgens haar ouders had ze later geen opleiding nodig. Ook vertellen de vrouwen over eenzaamheid, onzekerheid en zelf over mishandeling. En dat maakt veel los bij kijkers. Want hoe weet je of een kind veilig opgroeit als het nergens in de gaten wordt gehouden?
Nieuwe uitspraak
De discussie komt op een gevoelig moment. De Hoge Raad bepaalde laatst al dat ouders alleen nog een vrijstelling van de leerplicht mogen krijgen als er géén openbare school in de buurt is. Voor basisschoolkinderen geldt een afstand van zes kilometer, voor middelbare scholieren twintig kilometer.
Toch blijft er veel onduidelijk. Want wat gebeurt er met de duizenden kinderen die nu al thuiszitten met zo’n vrijstelling? Leerplichtambtenaren weten nog niet hoe ze daarmee om moeten gaan.
Reacties
Sommige organisaties zijn blij met de uitspraak, omdat ze vinden dat kinderen beter beschermd moeten worden. Het Nederlands Jeugdinstituut noemt vooral het gebrek aan toezicht een probleem. “Je wil weten hoe het met kinderen gaat en of ze zich goed ontwikkelen”, zegt Eva de Jong van het Nederlands Jeugdinstituut tegen NU.nl.
Maar voorstanders van thuisonderwijs zijn ook kritisch. Zij vinden dat ouders meer vrijheid moeten krijgen om hun kinderen zelf onderwijs te geven, maar dat daar dan wel duidelijke regels en toezicht voor moeten komen.
Ondertussen raakt de BOOS-aflevering duidelijk een gevoelige snaar bij veel ouders. Want los van de discussie, is iedereen het erover eens dat ieder kind onderwijs en veiligheid verdient. Wat vind jij: moet er strenger toezicht komen op kinderen die thuisonderwijs krijgen?
Opgebiecht: ik heb geen beste vriendin en dat doet eigenlijk best pijn
Deel jouw verhaal
Vertel jouw verhaal, en vind herkenning en verbinding bij andere ouders. Alles is welkom, hoe klein of groot ook. Vul de vragenlijst in en wie weet staat jouw verhaal binnenkort op Mamaplaats!
Marieke Melissen
Mamaplaats Redactie
Er is momenteel een petitie van de Nederlandse Vereniging Voor Thuisonderwijs (Nvtto) op petities. nl om thuisonderwijs als onderwijsvorm in de wet op te nemen mét passend toezicht. Zij schrijven meer over hun standpunten op hun website thuisonderwijs. nl dus iedereen met interesse kan daar ook verder lezen.
Ik denk dat toezicht op thuisonderwijs geen verkeerd ding hoeft te zijn. Een kind in niet van de overheid, controle omtrent veiligheid van de kinderen is uiteraard wel een goede kwestie. In België bijvoorbeeld is thuisonderwijs geheel legaal inclusief controles en toetsing van de kinderen in te kijken of het beoogde niveau gehaald is. Kom je als ouder/kind niet door de toetsing heen is alsnog inschrijving op een school verplicht om de achterstand in te halen, thuisonderwijs is daarna nog wel mogelijk onder wat strengere eisen. Dat klinkt helemaal niet als een verkeerd systeem.
Daarnaast vraag ik me ook sterk af bij hoeveel % van die 2500 kinderen het echt over geloofs/levensovertuiging van de ouders gaat of hoeveel ouders juist een andere visie hebben voor hun kind omtrent onderwijs en zich daarom beroepen op artikel 5 onder B. Nu word religie overal gelijk getrokken met thuisonderwijs omdat artikel 5 onder B de enige (makkelijke) weg is voor vrijstelling, ergens logisch aangezien deze hele regeling juist gaat om geloofsovertuiging, echter kan ik me goed voorstellen dat er ook wel een flink aantal ouders tussen zitten die het gewoon niet eens zijn met het (reguliere) onderwijs systeem en het anders willen doen voor hun kind maar zich enkel kunnen beroepen op artikel 5 onder B om dit voor elkaar te krijgen en het verder in de praktijk weinig met religie te maken heeft. Daarnaast zie ik genoeg artikelen voorbij komen omtrent dit onderwerp die allemaal doen alsof die thuiszittende kinderen opgroeien in isolatie en nooit contact hebben met leeftijdsgenoten. Ik denk dat ik een heel verkeerd beeld creëert. Zitten er situaties tussen waarbij het niet lekker gaat? Hoogstwaarschijnlijk. Maar zulke schrijnende gevallen heb je binnen regulier onderwijs net zo goed.
Als ik naar mijzelf persoonlijk kijk dan had thuisonderwijs zeker wel een passende oplossing kunnen zijn. Ik werd juist misbruikt door leraren op school en ben uiteindelijk helemaal uitgevallen omdat het niet meer haalbaar was en niemand een passende oplossing had.