Jasmina Borgeld: “Het begin van de ramadan”

Voor veel mensen staat ramadan vooral bekend om het vasten tussen zonsopgang en zonsondergang. Dat is vaak het eerste waar aan gedacht wordt. Maar voor ons is ramadan zoveel meer dan dat. Het is een maand van vertraging, van zachter zijn voor jezelf en voor elkaar, van bewust kiezen waar je energie naartoe gaat en dichter bij je geloof komen. En sinds ik moeder ben, beleef ik ramadan intenser dan ooit.

Laat ik meteen eerlijk zijn: ik vast niet. Of beter gezegd, niet altijd en niet de hele maand. Ik heb diabetes type 1 en daarmee een vrijstelling. Mijn lichaam mag niet in gevaar komen, hoe graag mijn hart soms ook wil. Dat vond ik vroeger lastig. Ik voelde me schuldig, alsof ik tekortdeed. Inmiddels weet ik dat ramadan niet draait om jezelf voorbijlopen, maar om intentie. Om wat je doet, hoe je leeft, hoe je omgaat met anderen en met jezelf. Want waarom zou ik het voor mezelf moeilijker maken als mijn Heer het juist vergemakkelijkt voor me?

En misschien juist omdat ik niet vast, voel ik nog scherper waar ramadan wél over gaat.

Sinds Farah er is, staat ramadan bij ons in het teken van samen. Onze agenda’s zijn leger. Minder afspraken, minder rennen, minder prikkels. We zijn meer thuis. We eten bewuster. We praten meer. We zijn zachter voor elkaar. We zijn meer met onze religie bezig. Die verandering voel je niet alleen in huis, maar ook in je lijf. Het is alsof er meer ruimte ontstaat.

Farah leeft elk jaar enorm toe naar ramadan. Waar andere kinderen aftellen naar Sinterklaas of Kerst, telt zij af naar deze maand. Niet omdat ze dan cadeautjes krijgt, die komen pas met Eid, maar omdat ze de sfeer voelt. Ze maakt elk jaar een ramadanhoekje in de woonkamer. In een vaste hoek legt ze haar ramadan-leesboekjes neer. Boekjes over delen, over dankbaarheid, over de ramadan, over Allah. Ze leest ze hardop voor. Soms aan mij, soms aan haar broertje.

Zayn snapt er inhoudelijk nog weinig van, maar hij zit er rustig bij. Alsof hij voelt dat dit moment bijzonder is. Dat het gaat over samen zijn, niet over perfect begrijpen.

“Ramadan brengt ons dichter bij Allah. Maar misschien nog wel dichter bij elkaar”

Farah doet allerlei activiteiten rondom ramadan. Ze knutselt, tekent, schrijft kleine kaartjes met lieve woorden. Elk jaar weer raakt ze me met haar vanzelfsprekende manier van geven. Zo versiert ze dadels en deelt ze uit aan de juffen en meesters. “Zodat ze de ramadan een beetje kunnen proeven,” zegt ze dan.

Dadels hebben een diepe religieuze en culturele betekenis in de islam. Het verbreken van het vasten met dadels is een Sunnah van de profeet Mohammed. Ze staan symbool voor gastvrijheid, gezondheid en zegeningen. Ze worden genoemd in de Koran en zijn al eeuwenlang verbonden met zorg en delen. Daarnaast zijn ze natuurlijk supergezond. Maar voor Farah zijn het vooral kleine gebaren met een groot hart.

Een paar jaar geleden versierde ze bloempotjes. Ze plantte er kleine plantjes in en bracht ze rond bij de buren. Eén buurvrouw vroeg toen, een heel klein beetje achterdochtig: “Maar wat kost dat allemaal?” Farah glimlachte en zei heel rustig: “Niks. Het is ramadan. Dan zijn we extra lief voor anderen.”

Ze zoekt ook speelgoed uit om weg te geven. Dat doet ze al sinds ze drie of vier is. Voor een kind is dat soms ontzettend moeilijk, je eigen spullen weggeven, maar zij doet het met liefde. Ze denkt aan kinderen die het minder hebben.

Liefdadigheid is altijd belangrijk in de islam. Maar in ramadan krijgt het een andere verdieping. Het gaat niet alleen om geld. Het gaat om aandacht, tijd, vriendelijkheid. Om zien wie er naast je woont. Om geven zonder iets terug te verwachten.

Met Eid (het Suikerfeest, zoals de meesten het kennen) vieren we feest. Waar anderen groot uitpakken met Kerst of Sinterklaas, doen wij dat dan. Nieuwe kleren. Cadeautjes. Henna op Farahs handen. We beginnen altijd met het ontbijt bij mijn moeder en daarna gaan we de hele dag langs familie. Ze hoeft niet naar school. Het is een echte feestdag ter afronding van een maand waarin we bewust hebben geleefd.

Farah trakteert haar klasgenootjes altijd de dag erna als ze weer op school is. Ja, ook de kinderen die geen moslim zijn. Want feest delen stopt niet bij geloofsgrenzen.

Dit jaar wil ze cadeautjes kopen voor de kinderafdeling van het ziekenhuis waar haar broertje heeft gelegen. Dat idee kwam helemaal uit haarzelf. Ze weet wat het is om bang te zijn. Om te wachten. En ze wil iets terugdoen.

We maken vaak een ramadankalender met kleine cadeautjes en leuke opdrachten. Iets aardigs zeggen. Extra dua doen. Samen koken. We koken voedzame maaltijden, zonder perfectie. Met aandacht.

In het weekend vast Farah halve dagen. Ze wil eigenlijk hele dagen vasten, maar dat vind ik nog lastig. Ze heeft weinig reserves en is van zichzelf al slank. Dus zoeken we samen de middenweg. Overdag doet ze veel dhikr. Ze fluistert woorden van dankbaarheid terwijl ze tekent of speelt. Het raakt me elke keer weer.

Ramadan leert haar, en ons, dat geloof niet zwaar hoeft te zijn. Dat het mag groeien, stap voor stap. Dat zachtheid net zo belangrijk is als discipline.

“Ramadan leert haar, en ons, dat geloof niet zwaar hoeft te zijn”

Hoe betrek je kinderen bij ramadan?

Niet door te dwingen. Niet door regels op te leggen die hun lijfjes niet aankunnen. Maar door het voor te leven.
Door het zichtbaar te maken in huis.
Door samen te delen en te geven.
Door te praten over intentie in plaats van alleen over vasten.
Door kinderen mee te laten doen op hun niveau.

Ramadan is geen wedstrijd. Geen lijstje om af te vinken. Het is een maand waarin we oefenen met een beter mens zijn.

En misschien is dat wel waarom ik er als moeder zoveel uit haal. Omdat het me dwingt te vertragen. Om écht te kijken naar mijn kinderen. Naar mezelf. Naar wat er toe doet.

Ramadan brengt ons dichter bij Allah.
Maar misschien nog wel dichter bij elkaar.

Wil jij ook een leuke ramadankalender maken, maar weet je niet welke opdrachten je erin moet doen? Of ben je op zoek naar andere leuke activiteiten voor tijdens de ramadan? Jaren geleden schreef ik ontzettend veel blogs over dit onderwerp, ook met allerlei leuke DIY’s. Je vindt het allemaal hier.

Lees ook

Jasmina Borgeld: “Alleen met mijn kinderen op vakantie”

Mijn naam is Jasmina. Na jaren vol teleurstellingen, tranen, hoop en vruchtbaarheidsproblemen werd ik eindelijk moeder. En geloof me: toen ik dat eerste kleine mensje in mijn armen hield, voelde het alsof ik de jackpot had gewonnen. Inmiddels heb ik er twee rondrennen, mijn eigen ondeugende bengels, en die zorgen ervoor dat het leven nooit saai is (lees: ik ben continu moe, maar ó zo gelukkig).

Ik ben contentcreator, chronisch ziek (astma en diabetes type 1) en verslaafd aan reizen. Juist omdat ik weet hoe kwetsbaar het leven kan zijn, leef ik met de dag en probeer ik zoveel mogelijk herinneringen te maken. Mijn doel? Elke schoolvakantie met de kinderen iets moois beleven… of dat nou in een jachthuis in Dubai is, of gewoon bij mijn zusje in de tuin aan de andere kant van het land.

Op mijn socials vind je geen picture-perfect plaatjes, maar eerlijke verhalen met een dikke knipoog en een flinke scheut humor. Want laten we eerlijk zijn: het moederschap is fantastisch, maar zonder humor zouden we het allemaal niet overleven. Wil je meer over mij weten? Volg me dan op Instagram.

Liefs,
Jasmina