Felix (9) heeft onverwerkt verdriet: “Iedereen zag zijn gedrag, niemand zijn trauma”

Een tweeling

“Mijn kinderwens is er eigenlijk altijd geweest,” vertelt Fleur. Samen met haar vrouw Marije besluit ze begin twintig om via een fertiliteitskliniek zwanger te worden met behulp van een onbekende donor. Bij de eerste echo blijkt dat Fleur zwanger is van een eeneiige tweeling. “Dat klinkt mooi, maar je hoort ook meteen dat het een een risicovolle zwangerschap gaat zijn.” Bij de 20-wekenecho komt heftig nieuws: één van de twee jongens, Gijs, blijkt een ernstige open buik te hebben. “We wisten niet eens wat dat precies betekende. We werden naar huis gestuurd met alleen maar vragen.”

“In drie maanden tijd hebben de broertjes maar twee keer samen in een bedje gelegen”

Angst 

In het UMCG wordt duidelijk hoe erg de situatie is. De artsen twijfelen over de levensvatbaarheid van Gijs. “Dat zijn gesprekken waar je nooit op voorbereid kunt zijn.” Tot week 24 blijft alles onzeker. Daarna wordt besloten de zwangerschap voort te zetten, maar de spanning verdwijnt niet. “Ik had vanaf week 28 mijn vluchtkoffer klaarstaan.” Met 37,5 week wordt Fleur ingeleid.

Gijs wordt als eerste geboren. “Hij had de navelstreng om zijn nek en een open buik. Ik heb hem heel even gezien en toen werd hij meegenomen.” Felix volgt een kwartier later: klein, maar gezond. Door complicaties en bloedverlies ziet Fleur Gijs veertien uur na de bevalling pas voor het eerst. “Hij lag al in de couveuse, vol slangetjes. Ik heb hem nooit zonder al die slangetjes gezien.”

“Als baby had Felix grote ogen, die recht door je heen keken”

Gescheiden 

Na tien dagen mogen Fleur en Marije met Felix naar huis. Gijs blijft achter in het ziekenhuis in Groningen. “Elke dag reden we heen en weer. Felix bleef thuis. Ze waren samen in mijn buik, maar daarna altijd gescheiden.” Felix mag vanwege infectiegevaar niet op de afdeling komen. In drie maanden tijd liggen de broertjes maar twee keer samen in een bedje. De tweede keer is de dag dat Gijs overlijdt. 

“Daarna viel alles stil,” zegt Fleur. “Je probeert te bevatten wat er is gebeurd, maar daar is eigenlijk geen ruimte voor. Je rouwt om een kind, terwijl er thuis een baby ligt die alles van je vraagt. Er is geen pauzeknop.”

‘Anders’

Felix is als baby al een opvallend kind. Grote ogen, die recht door je heen kijken. “We zeiden altijd: hij is een oude ziel.” Hij lacht laat en ordent liever speelgoed dan ermee te spelen. Praten doet hij in een eigen taal. “Alles ging bij hem in extremen. Heel laat, en dan ineens heel snel.” Pas na zijn eerste verjaardag loopt hij los en een week later rent hij. “Hij wil eerst alles zeker weten.”

Woede-uitbarstingen

Rond zijn tweede verjaardag verandert het. Felix krijgt heftige woede-uitbarstingen wanneer iets niet gaat zoals hij het bedacht had. “Geen klassieke peuterdrift, maar complete ontploffingen. Op straat of in de supermarkt is hij voorbeeldig. Maar thuis komt alles eruit.” Hulpverlening kijkt vooral naar wat Felix laat zien. Felix krijgt labels als autisme en ADHD en uiteindelijk medicatie, zonder officiële diagnose. “Ik voelde dat er iets niet klopte, maar je wilt je kind helpen. Dus je vertrouwt erop.”

“Ik wil dat hij straks gewoon puber mag zijn. Met vrienden, met plezier, met fouten”

School

Op school loopt Felix vast. Als hij boos wordt of overprikkeld raakt, wordt hij uit de klas gestuurd. “Voor een kind met trauma en hechtingsproblematiek voelt dat als afwijzing,” zegt Fleur. “We hebben school gezegd: dit is zijn manier om te laten zien dat er iets aan de hand is. Als je hem uit de groep plaatst, straf je zijn emotie.”

Het gedrag verergert en uiteindelijk valt Felix volledig uit. Hij zit nu thuis. “Pas toen kwam er iemand die verder keek en zei: hier zit duidelijk trauma. Waarschijnlijk al vanaf de zwangerschap, en daar bovenop nieuw trauma doordat hij niet begrepen is.” De boodschap die eindelijk wordt uitgesproken: dit kind heeft eerst rust en veiligheid nodig. Daarna kunnen ze pas verder kijken. 

Overlevingsstand 

Het dagelijks leven draait nu om structuur. Fleur werkt minder, er is ambulante begeleiding en één ochtend per week gaat Felix naar een educatiegroep. Voor traumatherapie staan ze op een wachtlijst. “Wat me het meest raakt, is dat hij zegt dat niemand hem begrijpt. Dat de wereld tegen hem is.” Kinderfeestjes krijgt hij nauwelijks uitnodigingen voor. “Hij zegt dat het hem niet zoveel uitmaakt,” zegt Fleur. “Al weet ik zeker dat hij dit zegt om mij gerust te stellen. En dat zegt alles over hoe gevoelig hij eigenlijk is.”

Lees ook

“Ik dacht dat ik zwak was”: Joyce werd niet geloofd tijdens haar HG-zwangerschappen

Blijf vechten

Fleur heeft hoop voor de toekomst. “We zitten nu in een heel diep dal, maar ik weet zeker dat we hier een weg in zullen vinden. Misschien niet de weg die we ooit voor ogen hadden, maar wel eentje waarin Felix gelukkig kan zijn. Ik wil dat hij straks gewoon puber mag zijn. Met vrienden, met plezier, met fouten.” Haar boodschap aan andere ouders die hier misschien ook doorheen gaan: “Blijf vechten voor je kind. Voor hulp die verder kijkt dan gedrag en labels. En weet dat je echt niet alleen bent. Ook al voelt het soms wel zo.”