Beeld: Canva
Je staat in de keuken. Je kind zeurt, de ander roept, en dan laat ook nog eens iemand iets vallen. En ineens… knapt er iets. Je hoort jezelf schreeuwen, veel harder dan je eigenlijk wil. Je kind is opeens stil en geschrokken. En meteen komt het schuldgevoel. Welkom bij wat steeds meer moeders herkennen als mom rage. Alleen: er wordt nog veel te weinig over gepraat.
Jezelf niet meer herkennen
Volgens psycholoog Dorien Yassa van Mom & Mind gaat het bij mom rage niet om een beetje irritatie. “Met mom rage wordt een plotselinge, intense boosheidsreactie bedoeld die sommige moeders ervaren richting hun kind of gezin. Het gaat vaak niet om gewone irritatie, maar om een moment waarop de spanning zo oploopt dat iemand uitbarst in schreeuwen, snauwen of heel fel reageert. Veel moeders herkennen dit, maar praten er weinig over. In mijn praktijk hoor ik het regelmatig terug. Vaak zeggen moeders: ‘Ik herken mezelf niet meer.’ Dat kan erg schrikken zijn.”
Het lastige is: boosheid past totaal niet in het plaatje dat we hebben van een ‘goede moeder’. Dus stoppen we het weg, praten we er niet over en denken we dat we de enige zijn.
“Ik voel soms echt dat m’n bloed kookt. Net als ze bijna slaapt en dan ineens weer klaarwakker is door zo’n energieburst… Dan wil ik gewoon gillen of op een kussen slaan. Ik weet dat ik haar nooit iets zou doen, maar die gedachten alleen al… en daarna voel ik me schuldig.”
Moeder van 1
Die uitbarsting lijkt vaak uit het niets te komen, maar dat is schijn. “Meestal is het het eindpunt van een langere periode van stress en overbelasting. Veel moeders willen het heel goed doen, maar hebben weinig herstelmomenten. Ze combineren werk, zorg en de mentale verantwoordelijkheid voor het gezin. Wanneer iemand voortdurend over haar eigen grenzen heen gaat, raakt het stresssysteem steeds sneller geactiveerd.”
En dan is er nog maar weinig nodig. “Een kind dat niet luistert, ruzie tussen broers of zussen, nog een vraag terwijl je al moe bent. Dat kan de druppel zijn.”
Soms voelt het groter
Misschien voelt je reactie achteraf buiten proportie. Alsof het groter was dan de situatie. “Boosheid kan soms ook iets ouds raken,” legt Dorien uit. “Bijvoorbeeld wanneer je zelf nooit hebt geleerd hoe je met boosheid omgaat, of wanneer boosheid in je gezin van herkomst niet toegestaan was. Emoties verdwijnen niet; ze stapelen zich op en kunnen later alsnog naar buiten komen. Soms op momenten waarop je dat niet verwacht.”
De signalen
Het lastige aan mom rage is dat het vaak voelt als een explosie uit het niets. Maar meestal zijn er al signalen, alleen zien we ze niet op tijd. “Veel moeders merken dat ze sneller geïrriteerd raken, dat hun geduld op is of dat kleine dingen ineens heel groot voelen. Ook lichamelijk kun je het merken: spanning in je lijf, een kort lontje, of het gevoel dat alles ‘te veel’ wordt. Een ander signaal is wanneer je merkt dat je vooral vanuit je hoofd probeert te reageren (jezelf toespreekt dat je rustig moet blijven) terwijl je eigenlijk al over je grens heen bent.”
Wat helpt als je merkt dat je ‘ontploft’
Goed nieuws: het zit hem niet in jezelf ‘gewoon beter beheersen’. Sterker nog, dat is vaak precies waarom het misgaat. “Het belangrijkste is eerst mildheid naar jezelf,” benadrukt Dorien. “Veel moeders leggen de lat extreem hoog voor zichzelf. Maar ouderschap is intens en niemand reageert altijd perfect.”
Wat dan wel helpt?
- Kijken naar wat er onder zit. “Vaak gaat het om vermoeidheid, overbelasting of het gevoel dat je er alleen voor staat. Als je alleen probeert je gedrag te veranderen zonder naar die onderliggende spanning te kijken, blijft het patroon vaak terugkomen.”
- Onderzoek wat boosheid bij jou persoonijk raakt. “Wat heb jij vroeger geleerd over boosheid? Was er ruimte voor die emotie, of moest je hem juist inslikken? Dat soort patronen kunnen onbewust meespelen in hoe je nu reageert.”
- Eerder op de rem trappen. “Het helpt om eerder een pauze in te bouwen wanneer je merkt dat je spanning oploopt.”
- Je boosheid letterlijk kwijt kunnen. “Beweging is een krachtige manier om boosheid te reguleren in plaats van te onderdrukken.”
- En misschien wel het belangrijkste: praat erover. “Veel moeders denken dat ze de enigen zijn die hiermee worstelen. Maar zodra het bespreekbaar wordt, ontstaat er vaak meer begrip en ruimte om er anders mee om te gaan.”
Met dank aan:
Dorien Yassa
Expert Blogger | GZ-psycholoog voor (aanstaande) moeders
Ik ben eigenaresse van Psychologenpraktijk Mom & Mind. Een online praktijk speciaal voor (aanstaande) moeders. Ik bied 1-op-1 sessies én een 12 weken programma aan voor moeders die zich mentaal in balans willen voelen.
Welke kinderkoekjes uit de supermarkt zijn het minst slecht? Wij zochten het uit
PRAAT MEE MET ANDERE Mama’s in de community
Kom in contact met (aanstaande) ouders, word lid van een geboorteclub en blijf op de hoogte van de ontwikkeling van je kind.
