Beeld: Canva
Oppassen op de kleinkinderen voelt voor de één als een grote bak gezelligheid en voor de ander als iets waar je soms tegenop ziet. Maar hoe je er ook in staat, er is opvallend nieuws. Regelmatig oppassen blijkt goed voor je brein. Onderzoekers van de Tilburg University doken in de data van zo’n 1.700 Britse grootouders en volgden hen jarenlang. Wat bleek? Grootouders die op hun kleinkinderen passen, scoren beter op geheugen en taalvaardigheid dan grootouders die dat niet doen. En dan komt de twist: vooral oma’s lijken er extra voordeel van te hebben!
Oma’s
Zowel opa’s als oma’s deden het beter dan niet-oppassende grootouders, maar alleen bij oma’s zagen de onderzoekers dat de achteruitgang van het denkvermogen langzamer ging. Bij opa’s liep die achteruitgang ongeveer gelijk met de groep die niet oppaste. Waarom dat zo is, weten de onderzoekers nog niet precies. Misschien is de rol voor opa’s minder intensief of minder emotioneel uitdagend. Of misschien vraagt het juist te veel. Kortom: open vraag.
Oppasuren
Het aantal oppasuren maakt trouwens bijna niet uit. Of je nu af en toe een middag oppast of meerdere dagen per week: de cognitieve voordelen bleken niet gekoppeld aan hoeveel tijd je doorbrengt met je kleinkinderen. Wat wel verschil maakt, is wat je samen doet. Grootouders die spelletjes speelden, voorlazen, knutselden of hielpen met huiswerk, scoorden beter op geheugen- en taaltests. Variatie is key. Hoe meer verschillende activiteiten, hoe beter voor het brein.
Betekenis
Volgens de onderzoekers draait het vooral om betekenis en betrokkenheid. Zorg voor kleinkinderen kan een belangrijke sociale rol geven, met positieve emoties, meer beweging en mentale prikkels. Ook word je als grootouder vaak centraler in de familie, wat zorgt voor meer sociale contacten en steun. En dat alles samen is goed nieuws voor je hersenen.
De onderzoekers zijn ook realistisch. Ze kunnen niet bewijzen dat oppassen dé oorzaak is van een beter brein. Het kan ook andersom zijn: misschien worden fitte, scherpe grootouders gewoon vaker gevraagd om op te passen.
Waarom steeds meer ouders moeite hebben met het consultatiebureau
Geen ‘moetje’
Belangrijk detail: oppassen werkt alleen positief als het vrijwillig is. Wordt het een verplichting of levert het vooral stress op, dan kan het effect juist omslaan. Dus: kleinkinderen kunnen je brein een boost geven, vooral als je oma bent. Maar wel als het past bij wie je bent en waar je zin in hebt.
Nog zo’n interessant onderzoek: dit is waarom je je tiener beter lekker lang uit kunt laten slapen!
PRAAT MEE MET ANDERE Mama’s in de community
Kom in contact met (aanstaande) ouders, word lid van een geboorteclub en blijf op de hoogte van de ontwikkeling van je kind.
