Ik kreeg geen toestemming voor een dubbele achternaam en hielp de wet veranderen

Geen toestemming

In de periode waarin mijn kinderen werden geboren, was een dubbele achternaam in sommige gevallen mogelijk, maar alleen met toestemming van de vader. Die toestemming kreeg ik niet. Waarom niet, weet ik tot op de dag van vandaag niet.

Wat ik wel weet, is dat mijn relatie destijds geen veilige ruimte bood om dit gesprek gelijkwaardig te voeren. Er was sprake van fysieke en mentale druk, waardoor ik mij niet vrij voelde om mijn wens echt uit te spreken of door te zetten.

Dat maakt dit onderwerp voor mij niet alleen juridisch, maar ook persoonlijk en emotioneel. Ook het dagelijks geconfronteerd worden met de achternaam van mijn kinderen is pijnlijk. Ik ervaar dan altijd weer opnieuw het machtsmisbruik. Het gevoel van manipulatie en letterlijk de macht die hij heeft misbruikt.

“Ik regel schoolzaken, afspraken, opvang, huisartsbezoeken en sportclubs, en ben degene die zorgt, troost en opvangt als dat nodig is. Toch dragen mijn kinderen officieel alleen de naam van hun vader”

Erkenning

Na de scheiding ben ik grotendeels alleen voor de zorg van mijn kinderen komen te staan. Zoals zoveel moeders draag ik de dagelijkse verantwoordelijkheid. Ik regel schoolzaken, afspraken, opvang, huisartsbezoeken en sportclubs, en ben degene die zorgt, troost en opvangt als dat nodig is. Toch dragen mijn kinderen officieel alleen de naam van hun vader.

Begrijp me goed: dit gaat voor mij niet over strijd tussen ouders. Het gaat over erkenning. Erkenning dat een kind twee ouders heeft. Erkenning dat identiteit niet exclusief is. En erkenning dat moederschap zichtbaar mag zijn, ook in een naam.

Een naam vertelt een verhaal

Een dubbele achternaam is voor mij geen modeverschijnsel. Het is een symbool van gelijkwaardigheid. Een kind komt voort uit twee mensen, twee families en twee verhalen. Waarom zou slechts één daarvan zichtbaar mogen zijn?

Wanneer de wet het onmogelijk maakt om een naam toe te voegen zonder toestemming van de andere ouder, kan dat voor moeders voelen als uitsluiting. Zeker in situaties waarin sprake is van ongelijkheid of onveiligheid. Alsof hun rol minder officieel is. Alsof hun geschiedenis minder telt.

Voor mij gaat deze discussie daarom niet alleen over namen. Het gaat over autonomie. Over erkenning. Over het recht om zichtbaar te zijn in het leven van je eigen kinderen. Het toevoegen van mijn achternaam zou niets afnemen van hun vader. Het zou alleen iets toevoegen aan mijn kinderen: een completer verhaal over wie zij zijn en waar zij vandaan komen.

“Ik sta hier niet alleen voor mezelf. Ik sta hier voor moeders die zich niet gehoord voelden”

Gelijkwaardigheid

We leven in een tijd waarin we gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen belangrijk vinden. In werk, inkomen en kansen. Maar gelijkwaardigheid zit ook in kleine, symbolische dingen, zoals een naam. Juist die symboliek heeft invloed op hoe mensen zichzelf zien en hoe zij door anderen worden gezien.

Voor mij persoonlijk zou het toevoegen van mijn naam voelen als erkenning van mijn rol, mijn inzet en mijn band met mijn kinderen. Voor mijn kinderen zou het betekenen dat zij later kunnen zeggen: “Dit ben ik. Dit is mijn vader. En dit is mijn moeder. Beiden horen bij mij.”

Ik sta hier niet alleen voor mezelf. Ik sta hier voor moeders die zich niet gehoord voelden. Voor vrouwen die geen toestemming kregen. Voor ouders die simpelweg gelijkwaardigheid weerspiegeld willen zien in iets ogenschijnlijk kleins, maar wezenlijks als een achternaam.

Een dubbele achternaam is geen verplichting. Maar het zou wel een mogelijkheid moeten zijn, zonder drempels die ongelijkheid in stand houden.

Eindelijk verandering

Toen ik mijn verhaal mocht vertellen in de Tweede Kamer, voelde dat als een moment van erkenning. Dat ik juist op die plek mijn ervaring mocht delen, maakte veel los.

Inmiddels is de motie aangenomen. Dat betekent dat er daadwerkelijk iets gaat veranderen. Niet alleen voor mij, maar hopelijk ook voor andere moeders die zich jarenlang niet gehoord hebben gevoeld.