Rouw bij ongewenste kinderloosheid: verdriet om wat er niet komt

Rouw om een toekomstbeeld

Bij rouw denken we vaak aan afscheid nemen van iemand. Bij kinderloosheid neem je afscheid van een beeld.

Van:

• Een buik die groeit
• Een naam die je misschien al had
• Een kraamweek die je je had voorgesteld
• Een plek aan tafel die leeg blijft
• Een versie van jezelf die moeder zou zijn

Dat kan rauw zijn, juist omdat het zo ongrijpbaar is. Je kunt het niet vasthouden. Je kunt het niet begraven. En toch is het er.

Waarom het zo eenzaam kan voelen

Ongewenste kinderloosheid is vaak eenzaam, zelfs als je lieve mensen om je heen hebt.

Omdat niemand precies voelt wat jij voelt. Omdat het zo intiem is. En omdat je niet elke keer opnieuw wilt uitleggen wat er gebeurt.

Sommige vrouwen worden stiller.

• Omdat ze niemand willen belasten
• Omdat ze bang zijn voor goedbedoelde adviezen
• Omdat ze het zelf ook niet meer weten

En soms is het niet eens de afwezigheid van mensen, maar de afwezigheid van herkenning.

Goedbedoelde opmerkingen die toch pijn doen

Mensen willen vaak helpen. Maar bij dit onderwerp schieten woorden snel mis.

Zinnen als:

• “Ontspan gewoon wat meer.”
• “Je moet er niet zo mee bezig zijn.”
• “Je kunt toch ook adopteren?”
• ”Geniet nog even van je vrijheid.”

kunnen voelen alsof jouw verdriet kleiner wordt gemaakt.

Alsof je iets simpels moet doen om iets groots op te lossen.

De maandelijkse golf: hoop en teleurstelling

Wat veel vrouwen onderschatten, is hoe cyclisch dit verdriet kan zijn.

Elke maand kan een nieuwe ronde zijn van:

• Hoop
• Spanning
• Wachten
• Teleurstelling

En dat is niet “overdrijven”. Dat is je lichaam en je hart die steeds opnieuw proberen te geloven.

Daarbovenop komt het leven om je heen:

• Vriendinnen die zwanger raken
• Babyshowers
• Kraamvisites
• Moederdag in elke etalage

Je kunt blij zijn voor een ander en tegelijk verdrietig voor jezelf. Die twee gevoelens kunnen naast elkaar bestaan.

Schuldgevoel en zelfverwijt: “had ik maar…”

Bij ongewenste kinderloosheid komt vaak schuldgevoel kijken.

Gedachten zoals:

• Had ik maar eerder begonnen
• Had ik maar gezonder geleefd
• Waarom lukt het bij anderen wel?
• Wat is er mis met mij?

Schuldgevoel is vaak een poging om grip te krijgen op iets dat juist zo onvoorspelbaar voelt.

Maar je schuldig voelen betekent niet dat je schuldig bent.

Als je al moeder bent en toch rouwt

Soms is er nog een extra laag die weinig ruimte krijgt: rouw terwijl je al een kind hebt.

Dan kan er naast verdriet ook schaamte of schuldgevoel ontstaan:

• “Ik mag dit niet zo voelen, ik heb toch al een kind.”
• “Ik moet gewoon dankbaar zijn.”

Maar rouw laat zich niet wegduwen door dankbaarheid.

Je kunt intens houden van wat er wel is, en tegelijk rouwen om wat er niet (meer) komt.

Wanneer het te groot wordt

Verdriet hoort bij rouw. Maar soms merk je dat je er niet meer uitkomt.

Bijvoorbeeld als:

• Je voortdurend gespannen of uitgeput bent
• Je wereld kleiner wordt
• Je alles vermijdt wat met baby’s of zwangerschap te maken heeft
• Je relatie onder druk staat
• Je je steeds meer alleen voelt

Dat betekent niet dat je faalt. Het betekent vaak dat je te lang te veel hebt gedragen.

Wat kan helpen (klein en haalbaar)

Je hoeft dit niet “op te lossen”. Maar je kunt wel zoeken naar manieren om het draaglijker te maken.

• Erken dat dit rouw is
• Zoek één veilige plek waar je alles mag zeggen, ook het moeilijke
• Kies je grenzen (welke afspraken trek je wel/niet?)
• Geef woorden aan wat je nodig hebt (“geen adviezen, alleen even luisteren”)
• Sta dubbele gevoelens toe: hoop en verdriet

Soms helpt het ook om jezelf deze vraag te stellen:

Wat ben ik precies kwijtgeraakt? Niet alleen een kind, maar ook een toekomstbeeld, vertrouwen, vanzelfsprekendheid.

Je bent niet alleen

Ongewenste kinderloosheid kan voelen alsof je in een parallelle wereld leeft.

Maar jouw verdriet is echt. Ook als het onzichtbaar is. Ook als anderen het niet goed begrijpen. Ook als jij het zelf soms niet in woorden krijgt.

Als je dit leest en je denkt: ja, dit gaat over mij, wees maar zacht voor jezelf. Je hoeft niet stoer te zijn. Je hoeft het niet te relativeren. En je hoeft het niet alleen te dragen.

Liefs, Sabine