Beeld: Canva

De Spoedzusters

SEH & EHBO trainers

Als SEH-verpleegkundige zie ik dagelijks hoe goedbedoelde zorg van ouders soms onverwacht verkeerd kan uitpakken. Eén van de middelen die regelmatig ter sprake komt op de spoedeisende hulp is Vicks VapoRub.

Veel ouders kennen het nog uit hun eigen jeugd: even insmeren op de borst bij verkoudheid, en je kunt weer wat vrijer ademen. Maar wat veel mensen niet weten, is dat dit product bij jonge kinderen juist gevaarlijk kan zijn, vooral wanneer het op de borst of onder de neus wordt aangebracht.

Vicks bevat onder andere menthol, kamfer en eucalyptusolie. Deze stoffen kunnen bij jonge kinderen de luchtwegen irriteren in plaats van openen. Baby’s en peuters hebben nauwere luchtwegen dan volwassenen. Door de prikkeling kan het lichaam extra slijm gaan aanmaken, waardoor de ademhaling juist moeilijker wordt. In ernstige gevallen kan dit leiden tot benauwdheid, hoesten, piepen en zelfs ademnood.

Een paar jaar geleden kwam er een gezin binnen op de Spoed Eisende Hulp. Hun zoontje van 11 maanden was benauwd, ademde snel en maakte een piepend geluid bij het inademen. De ouders waren zichtbaar in paniek. Thuis had hij verkoudheidsklachten gehad en slecht geslapen. In een poging hem te helpen, hadden ze Vicks op zijn borst gesmeerd, “net zoals oma dat vroeger deed”.

Binnen een uur na het insmeren werd hij onrustig, begon hevig te hoesten en leek hij steeds meer moeite te krijgen met ademhalen. Op de SEH zagen we een kindje met intrekkingen van de borstkas en een verlaagde zuurstofsaturatie. Na onderzoek bleek dat zijn luchtwegen sterk geïrriteerd waren. We hebben hem zuurstof gegeven, de huid goed gereinigd om resten van het middel te verwijderen en hem ter observatie opgenomen.

Gelukkig knapte hij na enkele uren langzaam op. De ouders waren opgelucht, maar ook geschrokken. “We wilden alleen maar helpen,” zei de moeder huilend. Dat is iets wat ik vaak hoor.

Ik begrijp de drang om iets te willen doen als je kind ziek is. Maar bij jonge kinderen (vooral onder de 2 jaar) is het belangrijk om geen middelen te gebruiken die de luchtwegen kunnen prikkelen. Vicks is niet bedoeld voor deze leeftijdsgroep en kan meer kwaad dan goed doen.

Bij verkoudheid bij baby’s en peuters zijn veiligere opties:

Zoutoplossing voor de neus

De kamer goed ventileren

Het hoofdeinde iets verhogen

Overleg met de huisarts of het consultatiebureau bij twijfel

Wat voor volwassenen onschuldig lijkt, kan voor een jong kind een groot risico zijn. Als SEH-verpleegkundige hoop ik dat dit verhaal ouders helpt om bewuste keuzes te maken. Twijfel je? Vraag altijd advies aan een zorgprofessional. Liever één keer te veel gevraagd dan één keer te laat.