Beeld: Canva

Dat je buik groeit, je borsten veranderen en je nachtrust verdwijnt, dat hoort erbij. Maar wist je dat je brein óók opnieuw verbouwd wordt als je zwanger bent? En dat die verbouwing bij een tweede zwangerschap anders verloopt dan bij de eerste?

Onderzoekers van het Amsterdam UMC ontdekten dat een tweede zwangerschap andere hersengebieden beïnvloedt dan een eerste. Hun studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.

Eerste zwangerschap: je wordt gevoeliger voor alles

Bij een eerste zwangerschap verandert vooral het zogeheten defaultnetwerk in je hersenen. Dat is het deel dat actief is als je niet met de buitenwereld bezig bent, maar met jezelf. Denk aan zelfreflectie, sociale situaties inschatten, emoties verwerken.

Met andere woorden: je brein wordt als het ware fijner afgesteld op contact, verbinding en sociale signalen. Niet gek als je ineens moeder wordt en elk huiltje wilt kunnen lezen als een geheime code.

Dat dit gebeurt, wisten onderzoekers al. Maar nu is er dus nieuws.

Tweede zwangerschap: je aandacht moet multitasken

Bij vrouwen die hun tweede kind verwachten, zagen de onderzoekers iets anders. Niet het reflectienetwerk stond centraal, maar het deel van de hersenen dat helpt bij het verdelen van aandacht.

En laten we eerlijk zijn: dat klinkt als pure overlevingsstrategie.

Een peuter die “mamaaaa!” roept terwijl je zwanger bent en misselijk boven de wc hangt? Een baby straks én een kleuter die tegelijk iets nodig hebben? Dan moet je brein leren schakelen. Snel.

Volgens onderzoeker Milou Straathof kan deze verandering zelfs voordelig zijn bij de zorg voor meerdere kinderen. Waarom dit precies gebeurt, weten wetenschappers nog niet.

MRI-scans van meer dan honderd vrouwen

Voor het onderzoek werden MRI-scans gemaakt van ruim honderd vrouwen. Sommigen waren voor het eerst zwanger, anderen verwachtten hun tweede kind. Hun hersenbeelden werden vergeleken met die van vrouwen zonder kinderen.

Wat ook opviel: bij een eerste zwangerschap was het verband tussen hersenveranderingen en de band tussen moeder en kind sterker zichtbaar dan bij een tweede zwangerschap. Dat betekent niet dat je minder hecht met een tweede, maar dat je brein anders reageert.

Ook een link met depressieve klachten

De onderzoekers vonden daarnaast een verband tussen hersenveranderingen en depressieve klachten rond de zwangerschap. Dat gold zowel voor eerste als tweede zwangerschappen.

Interessant detail: bij vrouwen die voor het eerst moeder werden, waren deze veranderingen vooral zichtbaar na de bevalling. Bij vrouwen die hun tweede kind kregen, zagen onderzoekers ze juist al tijdens de zwangerschap.

Dat verband tussen hersenveranderingen en depressie rond de zwangerschap is hiermee voor het eerst zo duidelijk aangetoond.

En misschien is dat wel de grootste geruststelling.

Dat je tweede zwangerschap anders voelt. Minder naïef. Minder overweldigend. Of juist emotioneler, sneller geïrriteerd, sneller overprikkeld.

Je stelt je niet aan.
Je brein past zich opnieuw aan.

Moederschap is geen éénmalige update. Het is een doorlopend systeem dat zich blijft aanpassen aan jouw gezin. En ja, zelfs aan dat tweede (of derde) kleine mensje dat alles weer op z’n kop zet.