Beeld: Canva
Even op de iPad terwijl jij de pasta afgiet of een filmpje in de auto. We weten allemaal dat “te veel schermtijd niet goed is”, maar hoe erg is het nou echt? Nieuw onderzoek laat iets opvallends zien: peuters met veel schermtijd kennen niet per se minder woorden… ze kennen andere woorden.
Woordenschat
Onderzoekers van een Amerikaanse universiteit vroegen ouders van kinderen tussen de 17 en 30 maanden naar het schermgebruik van hun peuter. Want dat is precies de fase waarin kinderen een enorme taalspurt doormaken. Gemiddeld bleken deze peuters zo’n 110 minuten per dag naar video’s of televisie te kijken. Bijna twee uur!
Ouders vulden daarnaast een uitgebreide woordenlijst in: welke woorden kan je kind al zeggen? Niet alleen hoeveel woorden, maar ook in welke categorieën. Denk aan dieren, eten, meubels, lichaamsdelen, mensen. En toen werd het interessant. Peuters met veel schermtijd bleken minder woorden te kennen voor lichaamsdelen. Minder “neus”, “oren”, “hand”. Maar ze kenden juist méér woorden voor mensen: namen, “oma”, “baby”. En ook woorden voor meubels en ruimtes, zoals “bank”, “tv” of “keuken”, kwamen vaker voor.
Oké, en dan?
Onderzoekers benadrukken dat digitale media in korte tijd een enorme plek hebben gekregen in het gezinsleven. En dat dit invloed heeft op de taalontwikkeling, vooral in de eerste levensjaren. Eerder onderzoek liet al zien dat veel kijken naar programma’s van lage kwaliteit samenhangt met een kleinere woordenschat en minder complexe taal. Maar dit nieuwe onderzoek laat zien dat het niet zo zwart-wit is. Schermtijd lijkt de woordenschat niet simpelweg te verkleinen of vergroten, maar te verschuiven.
En dat is logisch als je erover nadenkt. Een filmpje speelt zich vaak af in een woonkamer. Personages praten met elkaar, er worden namen genoemd. De setting draait om mensen en objecten in huis. Maar hoeveel filmpjes zie je waarin iemand uitgebreid wijst naar zijn knieën, tenen of ellebogen? Taal leren gebeurt niet alleen door horen, maar ook door aanraken, bewegen, aanwijzen. “Waar is je neus?” terwijl je hem aantikt. “Klap eens in je handjes.” Dat gebeurt minder achter een scherm.
Realistisch moederschap
Is schermtijd dan altijd slecht? Dat is de vraag die al langer in de lucht hangt. En dat antwoord wordt hierdoor alleen maar genuanceerder. Niet alle media zijn hetzelfde, educatieve programma’s kunnen best iets toevoegen. En samen kijken (dus ook praten over wat je ziet) maakt een groot verschil. Maar balans lijkt vooral belangrijk. Een scherm praat tegen je kind, jij praat met je kind.
In een wereld vol werk, drukte en eindeloze to-do’s is 100% schermvrij leven voor veel gezinnen gewoon niet realistisch. De onderzoekers pleiten daarom voor iets waar wij moeders ook wat aan hebben: realisme. Beperk waar het kan en kies voor kwaliteit. Kijk samen, praat erover, en zorg daarnaast voor genoeg momenten van actief spel, buitenspelen, boekjes lezen en gewoon samen kletsen. Een filmpje maakt je geen slechte moeder, maar een peuter leert de meeste woorden nog steeds op schoot, op de grond, in het park.
Déze babynamen namen de 2000’s compleet over
PRAAT MEE MET ANDERE Mama’s in de community
Kom in contact met (aanstaande) ouders, word lid van een geboorteclub en blijf op de hoogte van de ontwikkeling van je kind.
Opgebiecht: Mijn man kan niet voor zichzelf zorgen
Schokkend: dit is het oordeel over de Stint-producenten na het drama in Oss
Melanie had een prenatale depressie: “Niemand wist dat ik op de keukenvloer lag te hyperventileren”