Beeld: Anke van der Bor

“Hij vindt alles spannend,” zegt een moeder van drie als ik aan haar vraag waarvoor ze bij mij aanklopt. Het betreft haar middelste zoon van 6 jaar oud.

“’s Ochtends zie ik het al aan zijn ogen. Hij stelt veel vragen. Hoe laat kom je mij halen? Wie is er? Wat als…? Ik probeer hem dan gerust te stellen. Ik leg uit wat er is. Ik zeg dat het écht wel goed komt. Maar ik zie aan zijn lijf dat hij mij niet gelooft. En als de spanning teveel wordt, dan eindigt het in een boze bui”

Spanning bij een kind staat niet op zichzelf

Jonge kinderen leven nog sterk via hun lichaam en omgeving. Ik luister naar haar verhaal en weet: hij voelt feilloos aan wat er om hem heen gebeurt, vooral wat er bij háár speelt. Spanning, onzekerheid of voortdurende alertheid bij een ouder hoeft niet uitgesproken te worden om toch voelbaar te zijn voor het kind.

Wanneer een ouder (onbewust) veel spanning draagt, leert een kind onbewust iets essentieels: De wereld vraagt om oplettendheid. Het kind neemt die houding over. Niet door woorden, maar door afstemming. Zonder dat ze het doorhad, deed hij met haar mee.

Kinderen luisteren niet naar wat we zeggen, ze luisteren naar wat we zijn.

Ik hou daarom deze moeder een spiegel voor: Je zegt dat hij alles spannend vindt. Wat nu als hij met zijn gedrag ‘zegt’: “Mama, jij vindt (alles) spannend”?

Dit was heel confronterend voor haar, omdat ze opeens voelde: dit gaat dus niet alleen over hem. En tegelijk bleek dit de aanzet tot iets heel moois. Want die spanning die er altijd was, die kende moeder maar al te goed, eigenlijk al zo lang ze zich kon herinneren. In elk geval vanaf dat zijzelf zo’n 6 jaar oud was.

Door te zien dat dit óók iets van haarzelf was, kon ze voelen wat er nodig was: Hij hoeft niet “minder gevoelig” te worden. Hij hoeft niet harder te zijn, of te leren dat spanning weg moet. Ik heb iets te leren.

Je kan je kind niet leren rustig te blijven en niet boos te worden, als bij jou het elastiekje continu gespannen staat. Je kan je kind niet leren dat het veilig is als je eigen lijf altijd “aan” staat. De weg naar een ontspannen kind, is de weg van de ouder om zijn of haar eigen spanning te onderkennen, onderzoeken. Niet vanuit schuld of falen, maar juist vanuit kracht en bovenal liefde. Voor je kind, maar vooral voor jezelf!

Wat kan ik dan doen?

Wanneer je merkt dat je kind veel spanning ervaart, is het dus belangrijk om eerst even af te stemmen bij/in jezelf: Hoe gaat het eigenlijk met mij? Zit er ergens spanning in mij?

Zowel bij je kind als jezelf helpt het dan niet om de spanning te negeren of kleiner te maken (“het komt echt wel goed” stelt vaak niet echt gerust). Wat wél helpt is ‘liefdevol aanwezig zijn’ door:

• Je eigen lichaam even te scannen: waar knelt het en laat de spanning zich zien?
• Te vertragen en aandachtig aanwezig te blijven bij deze plek/dit gevoel in plaats van het willen oplossen/weghalen.
• Lief zijn voor jezelf (en daarmee je kind): laten zien dat spanning mag bestaan en dat dit weer kan zakken

Dat vraagt aandacht, oefening en soms ondersteuning. Pas wanneer je als ouder meer rust ervaart en spanning in jezelf kan reguleren, lukt het om je kind écht te ondersteunen. Simpelweg doordat je het voorleeft. En zonder dat je het doorhebt, doet je kind ook hierin -zonder woorden- met je mee.

Tot slot

Spanning, boosheid, of welke emotie dan ook…het hoeft niet weg. Je kind hoeft niet “gefixt” te worden, het is niet stuk. Je kind is afgestemd en laat zien waar je zelf nog iets te leren hebt. Niet omdat je het niet goed doet, maar als uitnodiging.

Voel jij dat in het (boze) gedrag van jouw kind een uitnodiging zit om op onderzoek uit te gaan wat er in jou leeft? Op 19 januari om 20.00u geef ik een gloednieuw webinar: Wat je kind je probeert te vertellen in een boze bui.

Wil je erbij zijn, kijk dan hier.